مرنجاب و شهر زیر زمینی اویی
برنامه خانوادگی کویر مرنجاب روز پنجشنبه 31 فروردین و جمعه 2 اردیبهشت انجام شد ، برنامه از تهران و کرج آغاز شد ، در مسیر توقفی در مسجدی در نقطه مقابل دریاچه حوض سلطان قم داشتیم ، حرکت مان به سمت قم و سپس کاشان بود ، از آران و بیدگل هم گشتیم ، به راوند کاشان سری زدیم و توقفی در نوش آباد داشتیم ،بازدیدی از شهر زیر زمینی اویی و سپس به سمت کویر در تاریکی عصر گاهی ، استقرار در کاروانسرای مرنجاب و روز بعد قرار گرفتن در دل رمل های شنی روان در مرنجاب ، مطالب و تصاویر زیر تقدیم شما بزرگواران ....
/**/آنچه
به نام شهر زیر زمینی معروف است در واقع ساختارهای متراكم، پیچیده و
گسترده ای چون دالانهای باریك تودرتو و اتاقهایی با ابعاد كوچك است. مجموعه اویی
در زیر بافت قدیم شهر شكل گرفته و تا سطح كنونی شهر نیز گسترده شده است. وسعت این شهر به دلیل ارتباط میان محلات و حفاظت از جان و مال مردم در
مواقع ناامنی زیاد بوده و در دو سطح افقی و عمودی
گسترش یافته است. این معماری دست کن
در شهر نوش آباد با واژه "
اویی " نامیده می شود.
غیر از ورودی اصلی ارتفاع تمام
قسمتهای اویی به قد طبیعی یك انسان و بین 170 تا 180 سانتیمتر است.
بر سطح دیوارها و در فواصل اندك، جای پیه سوز به چشم می خورد. در بعضی
قسمتها نیز درون دیوار، سكو های كوتاهی جهت نشستن ایجاد شده است كه
در بعضی از اتاقها تبدیل به طاقچه جهت قرار دادن اشیاء می شود.
سیستم تهویه شهر زیر زمینی نوش
آباد از طریق كانالهایی بوده كه در طبقه اول و به سطح زمین ایجاد
شده است .چاه های مرتبط طبقات، علاوه بر عملكرد عبور و مرور، باعث جریان یافتن
هوا در طبقات پایین می شده است . این عمل در مورد چاههای قنات نیز
مصداق دارد .
دسترسی به این فضاها ،به دلیل قرار
گرفتن در زیر زمین از طریق یك چاه و كانال باریك و كوتاه
میسر می گردد. موضوع تدافعی و پناهگاه بودن این نوع معماری كه در دل
زمین ایجاد شده تأثیر فراوانی بر چگونگی ارایه پلان معماری آن گذاشته است. بنابراین در خصوص ورودی، دسترسی به این فضاها نمی بایست به سهولت انجام
بپذیرد.
روشنایی این فضاها بوسیله پیه سوز
های سفالی بوده و روغن آنها احتمالا از دو عصار خانه تاریخی
موجود در نوش آباد تهیه می شده است. در مواقع نا امنی و پناه گرفتن در زیر زمین
آب مصرفی اهالی از پایابها و قناتها تامین می شده است. علاوه بر پایابها مسیر
اویی ها بگونه ای بوده كه در بعضی از قسمتها به قنات مرتبط می شده
است .
تاریخ ایجاد و استفاده از این
بناها به دوران ساسانی و اوایل اسلام می رسد كه در دورانهای بعد
یعنی سلجوقی تا صفویه و حتی قاجار مورد استفاده بوده است .
این مجموعه ارزشمند به شماره 15816
و به سال 1385 ثبت در فهرست آثار ارزشمند ملی گردیده است.
و اما کویر مرنجاب
تصاویری از برنامه تقدیم شما ،







عکس ها از : اینانلو
یومار شارژی ، هارنس امداد و نجات ،


























مدیر وبسایت : پرویز ستوده شایق