گزارش برنامه گلگشت خانوادگی تنگه واشی 15/4/86

به نام او، که همه هستی، از اوست

 

گزارش برنامه گلگشت خانوادگی تنگه ساواشی

استان تهران – محور فيروز کوه- روستای جليزجند

 تاريخ اجرای برنامه :15/4/86

 

     صبح روز جمعه ساعت 4:50 از ميدان آزادگان کرج به سمت ميعادگاهمان، با دوستان تهرانی، به راه افتاديم. درراه خانواده آقايان داوطلب و غنی زاده به ما ملحق شدند. در زير پل پارچين منتظر دوستان شديم و حدود ساعت 6:45 دقيقه به سمت مقصد به راه افتاديم .جاده با توجه به آزمون دانشگاه آزاد از حد متعارف شلوغ تر بود اما با گذر از بومهن حالت عادی پيدا کرد.زدن گازوئيل در مدت زمان زياد و سرعت کم مينی بوس نفرات کرج که در نتيجه اشکالات فنی آن بود به انضمام تکميل نبودن مدارک قانونی ماشين و راننده منجر به دير رسيدن به محل اجرای برنامه شد به طوريکه ما در حدود 2 ساعت تاخير داشتيم.

در ابتدای روستای جليزجند از ورود نفرات مسئله دار جلوگری می کردند اما علي رغم تمام اين مسائل منطقه از لحاض فرهنگی مشکل داشت و دير رسيدن ما موجبات رويت مسايل نابهنجار گرديد.

پس از صرف يک پذيرايي مختصر اقدام به حرکت نموديم . نفرات جديد نسبت به خيس شدن اوليه از خود مقاومت نشان می دادند اما نفرات با سابقه بلافاصله به آب زدند و در امتداد آب حرکت کردند تا به ابتدای مسيری رسيديم که هيچکس چاره ای جز زدن به آب نداشت و به اين وسيله ساير دوستان نيز تجربه کسب نمودند.

 

نفرات وقتی تنها را چاره عبور از مسير را حرکت در آب می ديدند، به ناچار همراه می شدند و اولين چيزی که آنها را به خود مشغول می نمود سردی آب و تحمل آن بود که البته اين مسئله با ديدن مسير زيبا و اشتياق گذر از آن به سرعت رو به فراموشی می رفت.

با گذر از اولين پيچ تنگه، به يادبود شکار وحش شاهان بی لياقت قاجار برمی خوريم که صحنه های تفريح خود را در اين مکان، بر دل سنگ به تصوير کشيده اند. ناخودآگاه به ياد طاق بستان در کرمانشاه می افتم که در آنجا هم فتحعلی شاه قاجار( اين بی لياقت ترين شاه تمامی دوران سرزمين ايران) خود را برتر از شاهپور –پادشاه ساسانی- ناميده بود .

پس از عبور از اين بنا، مسير در ميان هياهوی مختلف حاضران طی شد . در انتهای تنگه اول ، عمق آب بيشتر بود ولی به نظر می رسيد برای رفاه گردشگران آن را نسبت به سال گذشته بهينه نموده اند

 

با پايان يافتن تنگه اول دشت زيبا و پر از گلی در برابر مان پديدار می گردد. اين دشت مملواز رنگ هاست و سر را به هر طرف که می چرخانيم نشان از زيبايي هاي بی کران می يابيم.اما صحنه های موجود نشان از اين نداشت يا حداقل ظاهر آن چنين نبود. ای کاش دير نمی رسيديم و درتنهايي با اين مناظر خلوت می کرديم.

آفتاب در اين پهنه ظاهر شده بسيار تند می باشد و اگر غفلت شود حتما دست، پا ، گردن ،سينه و صورت خواهد سوخت.تقريبا تمام نفرات از تنگه عبور می نمايند . راه دشت سکوت را در پيش می گيريم.فاصله تنگه اول تا دوم برای يک برنامه خانوادگی در خدود 40 دقيقه است.حد فاصل ميان اين دو تنگه جاده باريکی است که عبور افراد را ميسر می نمايد ، هر چند در برخی اوقات گريزهايي توسط نفرات به درون گل و گياهان زده می شود و بعضا با لگد مال کردن گل ها روبرو هستيم.

پياده روی در پهنه دشت باعث تنگ شدن دل آدمی برای عبورمجدد از آب می گردد ولی اين دوری برای آنانکه به سرعت مسير را می پيمايند ديری نمی انجامد . لباس های خشک شده و بدن های ملتهب گرديده از آفتاب، مجددا با پهنه روان آب درگير می گردد و اينبار نفرات قدر آن را بيشتر از قبل می دانند.دوستمان آقای ستوده در حال تصوير برداری و تهيه عکس از محيط و حواشی اين برنامه است و تمامی تصاويری را که می بينيد به همت ايشان تهيه شده است . آفتاب به قدری شديد است که اگر پوست در معرض آن قرار گيرد بلافاصله تغيير رنگ می دهد. اين مسئله برای آنان که از پوست روشنتری برخوردار می باشند بيشتر مشاهده می گردد.

در ساعت 11:30 در ابتدای تنگه دوم بوديم و مجددا آب پيمايي ما شروع شد با اين تفاوت که به دليل تراکم کمتر افراد ، طی نمودن مسير راحت تر می نمود.

طی نمودن مسير تنگه شی در انتها ما را به سمت آبشار واشی منتهی می نمايد. سينه کش دست يابی به زير آبشار با ازدحام نفراتی همراه است که تا به آن لحظه فقط راهپيمايي نموده اندو برای بالا رفتن از مسير لغزان و پر آب سنگ ها مشکل دارند.پس از 5 دقيقه در کنار آبشار هستيم و نفرات زيادی در حال دوش گرفتن می باشند. واقعا به سختی می توان از لذت آب بازی در انتهای اين مسير زيبا گذشت. آب تنی به عنوان يک شاخصی از برنامه تنگه ساواشی کاملا مد نظر است.شور و شعف در چهره همه نفرات ديده می شود و صدای دلنشين ريزش آب به سختی اجازه گفتگو ميان افراد را می دهد..

برای رويت سرچشمه اين رودخانه می توان از سينه کش شيبی که 50 متر به آبشار مانده است ، مسير را ادامه داد و به مناطقی بکر تر دست يافت که اي« امر با توجه به زمان محدود ما ميسر نشد.

پس از صرف مختصری غذا راه بازگشت را در پيش گرفتيم . ديدن مناظری که در هنگام رفت در پشت سرمان جا گذاشته بوديم ، طی نمودن راه برگشت را بسيار دلنشين می نمود.

در مسير بازگشت تعدا زيادی از نفرات ، درراه رسيدن به آبشار بودند و اين نشان از سرعت تيم خانوادگی ما می داد.حرکت در مسير جريان رودخانه به واسطه وجود نيروهای مختلفی که شما را به حفظ تعادل وادار می نمايند از نظر وارد آمدن فشار به مفاصل و عضلات ، سخت تر نشان می دهد . اين امر باعث می شود که تيم ما به سختی يکپارچگی خود را حفظ نمايد و تقريبا از هم فاصله می گيريم.

در ساعت 16 همه نفرات در کنار مينی بوس حاضر بوديم و پس از خواندن نماز، صرف چای و مقداری غذا  راه بازگشت را در ساعت 4:15 در پيش گرفتيم.جاده شلوغ نبود اما مشکلاتی که از نظر خودرو داشتيم منجر به خستگی نفرات شد و جا دارد در همين جا از همه عزيزان صميمانه عذر خواهی نمايم.

   نفرات وخانواده های محترم شرکت کننده

یاوری - ستوده - حسن پور - غنی زاده - نقدی - زمانی - امیری - مصطفوی - صادقپور - تشکری - درودیان - قلیان - رحیم پور -  

 

خلاصه گزارش

ساعت	نوع فعاليت و زمان بندی اجرا شده
4:45	حرکت از کرج- خيابان مطهری
5:20	اتوبان تهران –کرج، زير پل بهنوش
6:20	زير پل پارچين
9:50	روستای جليزجند
10:10	شروع برنامه
12:30	آبشار واشی
13	حرکت برای بازگشت
15:45	بازگشت به پارکينگ و حرکت در ساعت 16:15
19:45	تهران
21	کرج

  پايان گزارش با تشکر از آقای ستوده در مستند سازی برنامه و آقای حسنپور در تدارکات محمد رضا ياور19/4/86

گزارش تصویری از تنگه ساوشی جمعه 15 تیر 86

ادامه نوشته

خستگی در کوه

مقدمه:

هر فعاليت بدنی نياز به تدارکات خاص خود دارد. شما حتی هنگامی که برای چند دقيقه در محيط کار خود پشت ميز نشسته ايد ممکن است احساس کسالت کنيد يا از خستگی شکايت نماييد و يا اگر ساعتی در خيابان قدم بزنيد باز ممکن است احساس خستگی کنيد. شدت اين احساس متغيير بوده و بستگی به نوع و شدت فعاليت و شرايط خاص موجود دارد. چنانچه می دانيم امروزه در تمامی رشته های ورزشی متخصصان و مربيان همگی توان و دانش خود را به کار گرفته اند تا هر اندازه که می توانند از شدت اين عامل کاسته و در عوض توانايي های ورزشکاران را بالا برند. رشته کوهنوردی نيز از اين مقوله مستثنی نيست. حتی بايد گفت با توجه به نوع فعاليت بدنی در اين ورزش و نيز مدت زمان زيادی که برای انجام کوهنوردی صرف می گردد, توجه به اين موضوع هنگام کوهنوردی از اهميت ويژه ای برخوردار می باشد. در ساير ورزش ها به دنبال بروز خستگی و تحليل قوای جسمی, ورزشکار يا امتياز از دست می دهد يا در نهايت با فرد ديگری تعويض می شود و به طور قطع هيچگونه خطر مهمی وی را تهديد نخواهد کرد اما در کوهنوردی و کوهستان خستگی برای يک کوهنورد معنايي ديگر در بر خواهد داشت.

به دنبال افت توان جسمی و در پی آن کاهش توان روانی فرد, علاوه بر محروم ماندن از ادامه برنامه و دست نيافتن به هدف, انواع خطرات وی را تهديد کرده و اين خطرات حتی می توانند فرد را از زندگی ساقط نمايند. در کوه کسی نمی تواند به جای شما تعويض شود و فرد همگروه شما نيز وظايف خاص خود را دارد. البته اين ورزش يک فعاليت کاملاً گروهی است و در موارد و مقاطع بسيار, افراد يک تيم کوهنوردی به ياری هم می شتابند و در واقع انجام برنامه, بدون همکاری يکايک افراد شرکت کننده در آن امکانپذير نخواهد بود. اما در کوهنوردی شرايط ويژه ای وجود دارد که آن را از ساير رشته های ورزشی جدا می سازد و به همين دليل می بايست هموراه با دست پر و آگاهی کامل به کوهنوردی مبادرت ورزيد.

حال ببينيم چرا ما احساس خستگی می کنيم و چه اقداماتی می توان برای به حداقل رسانيدن اين حالت انجام داد؟ انرژی ذخيره شده در بدن هر يک از ما به منظورهای مختلف مصرف شده و به ما اجازه فعاليت, تفکر و زيستن می دهد. به دنبال افزايش زمان يا شدت حرکات جسمی يا روحی مصرف انرژی نيز افزايش يافته و در پی آن احساس خستگی پديد می آيد. حال اگر ما بتوانيم مابين کسب و ذخيره انرژی با مصرف آن تعادل نسبی و اصولی برقرار نماييم توانسته ايم حداکثر استفاده را از آن ببريم. برای اينکه اين کار را هر چه بهتر انجام بدهيم ابتدا بايد بدانيم انرژی از کجا و چگونه به دست می آيد و راههای اتلاف آن کدام است.

عواملی چون فقر غذايي, نداشتن فعاليت مناسب بدنی, ورزش نکردن, عصبی بودن و استراحت ناکافی يا نامناسب, هر يک به نوعی بر ذخيره انرژی ما تأثير می گذارند. حال اگر هر يک از اين عوامل به تنهايي موجود باشند تا حدودی موجب بروز کسالت و خستگی می گردند و اگر دو يا چند عامل به طور همزمان و همراه وجود داشته باشند به همان نسبت قدرت و کارآيي فرد را بيش از پيش تحليل برده و موجب عدم موفقيت وی خواهند شد. به طور قطع هر يک از ما در اطراف خود انسانهايي را می شناسيم که سرشار از نشاط, انرژی و شور زندگی هستند و شايد انبوه مشکلات در اطراف آنها نتوانسته اند قدری از شادابی آنها بکاهند. اما به راستی علت اين موضوع چيست؟ دانشمندان معتقدند اين وضعيت تا حدی به ساختار شخصيتی و کيفيت روانی افراد بستگی دارد اما به جز اين عامل, مسايل ديگری نيز مطرح می باشد که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره خواهد شد. منظور ما مدت و چگونگی خوابيدن است. نياز به خواب در افراد مختلف متفاوت است. به طور ميانگين انسان ها هفت الی هفت و نيم ساعت در شب می خوابند اما ميزان خواب لازم برای هر انسانی حداقل هشت الی نه ساعت است. تحقيقات در اين زمينه نشان داده است که يک ساعت خواب اضافی هوشياری را 30 الی 40 درصد افزايش می دهد. اين امر نشان دهنده اهميت استراحت کافی و به موقع است. در کوهنوردی به دشواری می توان برنامه دقيق و منظمی برای خواب طراحی و اجرا نمود. از طرفی عده ای معتقدند استراحت های کوتاه مدت و به دفعات می تواند به طور محسوس سبب کاهش خستگی و کسالت هنگام فعاليت شود. به اين منظور کافی است هنگام کار و فعاليت به مدت 10 الی 15 دقيقه به خودمان استراحت بدهيم تا به راحتی از مزايای اين استراحت های کوتاه مدت بهره مند شويم.

از عوامل مهم ديگری که خستگی فرد را تشديد می کند کم فعاليتی يا فعاليت بی موقع است. انجام حرکات نرمشی روزانه بطور منظم تا حد زيادی اکسيژن رسانی به قلب و ريه های شما را بهتر کرده و در نهايت توان بيشتری به شما می دهد. در کوهستان بنا به شرايط خاص موجود و منطقه ای که در آن هستيد می بايست با درايت و دقت, نيروی خود را در جای مناسب و به اندازه لازم صرف نماييد تا به هنگام نياز خصوصاً در راهپيمايي يا کوهنوردی های طولانی دچار مشکل نگرديد.

نکته ديگر در جهت کاهش خستگی, توجه به تغذيه می باشد که در اين خصوص هر قدر تنوع و نيز کيفيت غذای مصرفی در کوه بالاتر باشد به طور قطع بازدهی بيشتری عايد کوهنورد می گردد. از طرفی آهنگ و کيفيت حرکت کردن در کوهنوردی بسيار مهم است. بسياری از کسانی که به کوه می روند به دليل عدم آگاهی از جزئيات تکنيکی کوهنوردی و در عين حال بی تجربگی هنگام صعود به ارتفاعات, دچار مشکل می شوند. شايد اغلب اين افراد نيز هرگز متوجه نشوند که علت خستگی زودرس و به اصطلاح کم آوردن انرژی, غلط بودن نحوه راه رفتن و حرکت آنها بوده است. به طور قطع هر کوهنورد برای دستيابی به موفقيت و رفع فشارهای جسمی بی مورد بايد توجه لازم را به اين موضوع داشته باشد. هنگام حرکت در سربالايي ها همواره می بايست شيب قسمتی را که در آن حرکت می کنيد به طور تقريبی برآورد کرده و بر مبنای درجه شيب مذکور سرعت و آهنگ حرکت خود را تنظيم نماييد. شيب ها را می توان به چند قسمت تقسيم کرد:

1-    شيب کم (تا 30 درجه)

2-    شيب متوسط (30 تا 45 درجه)

3-    شيب شديد (45 تا 55 درجه)

شيب های بيشتر از 55 درجه را بسيار شديد يا شيب سخت گويند. نکته مهم تشخيص حدود شيب در ابتدای مسير و تنظيم سرعت گروه است. در کوهپيمايي و قله نوردی بخصوص در شيب های تند هيچگاه سعی نکنيد سرعت غيرمنطقی داشته باشيد. زمان در اين شرايط عامل اصلی نبوده و و مهم موفقيت گروه و دستيابی همگی آنها به هدف است. سرعت بيش از حد در شيب های تند به طور قطع موجب تحليل انرژی شما خواهد شد و ميزان کالری مصرفی را بی جهت افزايش می دهد. بهترين روش حرکت در شيب های تند حرکت مارپيچی است. در اين شيوه علاوه بر صرفه جويي در مصرف کالری, افراد گروه می توانند هنگام حرکت در عين حال استراحتی نسبی داشته باشند. اگر مدت زمان صعود فردی را که به طور مارپيچ حرکت می کند با کسی که صعود غير تکنيکی انجام می دهد مقايسه نماييم به طور وضوح رکورد زمان فرد اول در مجموع بهتر خواهد بود. زيرا در اين نوع حرکت نياز به توقف های متعدد و استراحت های حين حرکت به مراتب کمتر خواهد بود و اين امر موجب صرفه جويي در انرژی خواهد شد.

فراهم آوردن پوشش مناسب حين کوهنوردی بسيار مهم است. اين امر بايد با در نظر گرفتن آب و هوای منطقه مورد نظر, ارتفاع ناحيه, فصل و نيز شرايط بدنی خود شما صورت پذيرد. پوشاک اضافی نيز هنگام حرکت موجب تعريق و در نهايت از دست رفتن آب بدن و در پی آن خستگی و ضعف خواهد شد. توجه به اين مسئله در هر فصلی ضروری است و بخصوص در فصول گرم سال مهمتر می باشد. به دنبال استفاده از لباس هايي که روکش پلاستيکی دارند (مثل بادگيرها) اگر هوا خيلی سرد نباشد به دليل جلوگيری از نفوذ هوا و تهويه در سطح بدن, سبب تعريق فراوان شده و موجبات ناراحتی شخص را پديد می آورند. بهتر است در ابتدای حرکت لباسهای ما کامل و گرم باشند ولی بعد از فعاليت و گرم شدن بدن از پوشش خود بکاهيم. از طرف ديگر پوشش ناکافی نيز سبب ضعف قوای جسمانی يا روحی فرد شده و به کيفيت کلی برنامه نيز صدمه وارد می سازد. بنابراين همواره بايد پوشاک مناسب فصل را همراه خود داشته باشيم و البته حتی در ماه های گرم تابستان جهت صعود به ارتفاعات می بايست لباسهای گرم و کافی همراه داشت. فراهم آوردن اين وسايل و امکانات در حد رفع نياز محتاج برنامه ريزی و داشتن تجربه کافی در اين زمينه می باشد. کوهنوردانی که به دليل همراه نداشتن يا عدم استفاده از پوشاک مناسب دچار سرما يا گرمازدگی می شوند, خود يا ساير اعضای گروه را در معرض خطری بی مورد قرار می دهند. فراموش نکنيد به هر علتی که شما يک يا چند وسيله ضروری را همراه نداشته باشيد به همان نسبت از درصد ايمنی و احتمال موفقيت شما کاسته خواهد شد و احتمال دارد گروه شما مجبور باشد فشاری مضاعف را تحمل نمايد. با قدری تأمل در        می يابيم عدم توجه به هر يک از عوامل فوق می تواند به نوعی سبب کم شدن نشاط و بروز خستگی زودرس و غيرمعمول در افراد شود.

در مورد ديگری که هميشه بايد به آن توجه کافی شود کفشی است که از آن استفاده می کنيد. راحتی, اندازه بودن و جنس مناسب کفش شما تا حد زيادی در تقليل خستگی و کاهش صدمه احتمالی به پای شما مؤثر بوده و عدم توجه به اين مهم می تواند لذت و آرامش شما را طی يک برنامه کوهنوردی از بين ببرد. اگر در برنامه های کوهنوردی يا راهپيمايي های طولانی و چند روزه شرکت کرده باشيد به طور يقين به اهميت کفش هنگام کوهنوردی پی برده ايد. سعی کنيد کفش کوهنوردی شما شخصی باشد و بنا به شرايط خاص يا به فوريت از کسی نگرفته باشيد. اگر از کفش فرد ديگری استفاده     می کنيد يا کفشی نو خريداری کرده ايد حداقل چند روز قبل از کوهنوردی کفش مذکور را به پا کرده تا به آن عادت کنيد و هنگام صعود شما را ناراحت نکند.

عامل ديگری که در کوهنوردی مهم بوده و در شرايط جسمی و روحی فرد تأثير به سزايي می گذارد انتخاب کوله پشتی است. اهميت کوله پشتی هم به اندازه کفش يا گاهی بيشتر از آن است. در اغلب برنامه ها کوهنورد مجبور است وسايل زيادی را با خود حمل کرده و به دوش بکشد. حال اگر کوله پشتی متناسب با برنامه انتخاب نشود (زياد از حد بزرگ, کوچک و يا بدبار باشد) تا اندازه زيادی از آرامش و راحتی فرد می کاهد. در واقع بايد گفت قرار دادن و چيدن وسايل در کوله پشتی به خودی خود نياز به تجربه و دانستن يکسری اصول دارد. برای مثال در مسيرهای صخره ای, يخچالی يا پرتگاه ها عدم تعادل بارها در داخل کوله پشتی بسيار خطرناک بوده و می تواند سلامت فرد را تهديد نمايد. سعی کنيد در اولين فرصت يک کوله پشتی مناسب برای خودتان تهيه نماييد.

علاوه بر مطالبی که ارائه شده نکات متعدد ديگری نيز وجود دارد که در بروز خستگی و کاهش قدرت فرد تأثير می گذارند و در ادامه به توضيح آنها می پردازيم. چنانچه گفته شد يکی از دلايل خستگی زودهنگام در کوهنوردی رعايت نکردن يا ندانستن اصول صحيح راه رفتن است.

البته فرمول بخصوصی برای اين منظور وجود ندارد و شايد بهترين راهنما در اين مواقع تجربه فردی باشد. اما به طور کلی می توان گفت عدم رعايت اين موضوع در بروز خستگی زودرس و از دست رفتن قوای کوهنورد بسيار مؤثر می باشد. توصيه می شود اندازه قدمها بيشتر از عرض شانه نباشد و اين اندازه از فردی تا فرد ديگر متغير خواهد بود. اين گونه قدم برداشتن به عضلات شما اجازه استراحتی نسبی مابين قدمها را می دهد. قدمهای بلند در شيب های تند موجب کشش بی مورد و اضافی رشته های عضلانی شده و فاز برگشت به حالت اوليه طولانی و مشکل تر خواهد شد. در اين گونه موارد فرد جلودار گروه نقش مهمی بر عهده دارد. آهنگ حرکت, سرعت و انتخاب مسير بسيار تعيين کننده بوده و به اين دلايل, شخصی که در جلوی تيم حرکت می کند می بايست دارای تجربه و تکنيک لازم برای ارزيابی مسير, وضعيت افراد گروه و محاسبه زمان لازم جهت صعود باشد.

هميشه به شکلی حرکت کنيد که نياز به استراحت های متناوب در طی مسير به حداقل برسد. نداشتن نظم و ترتيب هنگام حرکت و عدم رعايت اصول فوق در عملکرد کلی شما تأثير منفی خواهد گذاشت. استراحت ها و احتمالاً نشستن های زياد يا طولانی در حين حرکت يا صعود موجب افزايش خستگی شما خواهد شد. حتی الامکان سعی کنيد در شيب های تند و سربالايي ها بخصوص اگر هوا سرد باشد به صورت ايستاده استراحت کنيد. استراحت های شما بسيار کوتاه و حرکت شما يکنواخت باشد.

تنفس هنگام کوهنوردی می بايست از طريق بينی صورت پذيرد. البته اين کار در تمامی ورزش ها الزامی است. تنفس از راه دهان موجب افزايش تبخير مخاطی شده و درصد هيدراتاسيون (از دست دادن آب) بدن افزايش می يابد و در نهايت موجب ضعف و خستگی بيشتر خواهد شد. عده ای بنا به عادت, تنفس از راه دهان را راحت تر می دانند که اين افراد با تمرين می توانند تنفس از راه بينی را فرا گرفته و به صورت عادت درآورند. عده ديگری نيز به دلايل ناهنجاري هايي در ساختمان بدنشان قادر به اين کار نبوده يا آن را به سختی انجام می دهند. از اين گروه می توان به کسانی که درجاتی از انحراف تيغه بينی را دارند و يا مبتلا به پوليپ بينی يا کسانی که لوزه سومشان بزرگ است اشاره کرد. در اينها تنفس از راه بينی بسيار مشکل و عذاب آور می باشد. در اين افراد با رفع علت زمينه از طريق مناسب می توان به نتيجه دلخواه و مطلوب دست يافت. از طرفی تنفس از راه دهان به خصوص در فصول سرد سال موجب اتلاف حرارت بيشتری شده و در واقع شخص را به نوعی دچار کمبود انرژی می سازد. هر کوهنورد بايد سعی کند در کمترين زمان ممکن بيشترين تطابق را از جهت سرعت و نظم حرکت با محيط کوه به دست آورد. اين کار بايد به گونه ای انجام شود که تنفس و فعاليت قلبی وی دچار مشکل نگردد.

به طور کلی سرعت حرکت و اندازه قدم ها بر اساس وضعيت مسير و بخصوص شيب محل, برآورد شود. هر قدر شيب مسير بيشتر باشد از سرعت حرکت کاسته می شود و وقت بيشتر نياز است. هنگام پايين آمدن بايد سعی کنيد استراحت های متناوب داشته باشد. اگر عجله نداريد و از جهت وقت يا شرايط جوی در تنگنا نيستيد, با توقف های متعدد و مناسب مانع بروز خستگی و کوفتگی عضلانی شويد. به ياد داشته باشيد که شايعترين علت صدمات در کوهنوردی خستگی است.

 

منبع: فصلنامه کوه/ سال هفتم/ شماره بيست و هشتم/ دکتر مسعود حميدی

 

تصاویر از تنگه واشی 27خرداد 84 و تنگه واشی 15 تیر ماه 1386

  تنگه واشی ۲۷ خرداد ۸۴ - جوانترین کوهنوردی ( امین )

دو سال بعد ۱۵ تیر ماه ۱۳۸۶  - جوانترین کوهنورد ( امین )

کاهش آب بدن و نحوه تامین آن در کوهستان

 هنگام فعاليت بدنی و فعاليت کوهنوردی آيا دهان شما خشک شده است و آيا رنگ ادرار شما زرد يا حتی نارنجی شده است؟ در اين حالت شما يکی از موارد کاهش آب لازم بدن را احساس يا مشاهده می کنيد و آنرا در اصطلاح پزشکی دی هيدراسيون يا دی هايدرشن گويند. يعنی خشک شدن بدن و از دست دادن آب لازم بدن و کم شدن آب از مقدار مشخص.

اثر دي هيدراسيون يا اثر کاهش آب بدن بسيار کند ولی موذيانه انجام می شود و تقريباً تا مرحلة اثر بحرانی, شخص کمتر مواجه با اين اثر می شود و در مرحلة نهايي ضربة اصلی خود را وارد می کند و در واقع تا زمانی که بدن آب لازم و متناسب خود را از دست بدهد و نتواند مقدار لازم آب مورد احتياج را تأمين کند اثر دی هيدراسيون مشاهده نمی شود. در اين صورت برای پيشگيری از ابتلا به اين عارضه آيا قبل از اين که عازم کوهستان شويد بدن شما آب لازم را تأمين کرده است؟ يا آنکه در اثر فعاليت های گوناگون و تعريق بيش از حد و فعالِيت های ورزشی گوناگون قبلاً سبب کاهش مقدار آب لازم بدن خود شده ايد؟

بدن انسان در شرايط فعاليت های متداول و متعارف به دو و نيم ليتر آب احتياج دارد زيرا معادل همين مقدار از طريق تعرق و تبخير از دست می دهد. ولی اگر فعاليت ها شديد شود و تنفس های سنگين انجام گيرد و يا در اثر حمل کوله پشتی و کولة سنگين و طناب و لوازم کوهنوردی, مقدار آب مورد احتياج اضافه می شود. وقتی تمرينات سنگين انجام می شود مقدار معتنابهی آب به وسيله تنفس و از طريق شش ها از دست می رود و يا به عبارت بهتر تبخير می شود. اين عمل منحصر به فصل تابستان گرما نيست بلکه در زمستان نيز انجام می شود. نوشيدن يک جرعه آب از چشمه کوهستانی فقط لب های خشک را مرطوب نمی کند بلکه کمک می کند که آب از دست رفته بدن به تدريج تأمين شود. اغلب کوهنوردان در کوله های خود قمقمه يا بطری های آب همراه دارند امّا بايد توجه داشت استفاده از آب قمقمه به تدريج انجام گيرد نه آنکه دفعتاً و پس از چندين ساعت کوهپيمايي تمامی يا نصف آب قمقمه بلعيده شود. متأسفانه قمقمه ها و بطری های کوهنوردی اغلب در انتهای کوله پشتی و يا در ميان وسايل ديگر جاسازی می شود و به علت عدم دسترسی سريع به آن نمی توان مطابق نياز و مرتب از آن استفاده نمود. حتی گاهی کوهنورد استفاده از آنرا فراموش می کند و اغلب مشاهده شده است که هنگام بازگشت يا حتی برگشت به خانه قمقمه دارای مقدار قابل توجهی آب است. يادآوری می شود هر کوهنورد هنگام فعاليت در طی روز به 5/2 تا 3 ليتر آب احتياج دارد يعنی تقريباً دو برابر آب قمقمه ای که صبح همراه خود از منزل برداشته است.

امروزه اغلب کوهنوردان از نوع جديد قمقمه های پلاستيکی استفاده می کنند که شکل انعطاف پذير آن می تواند در هر قسمت از کوله پشتی جاسازی نمود ضمناً دارای شلنگ باريکی است که سر آن از کوله خارج شده و به يکی از تسمه ها متصل می شود و کوهنورد هنگام راه پيمايي می تواند به وسيله شلنگ خارج شده از کوله مرتباً آب مورد احتياج کم کم بنوشد و بدين ترتيب هنگام حرکت, آب مورد نياز به تدريج تأمين می شود. يادآوری می شود آب را نبايد دفعتاً و در مقدار زيادی نوشيد. بعضی از کارخانه ها و سازندگان کوله پشتی به اين مسئله توجه کرده و محل مناسبی برای قمقمه های پلاستيکی در نظر گرفته و شلنگ آن را نيز بر روی تسمه تعبيه کرده اند که اين تمهيدات سبب افزايش قيمت کوله شده است ولی می توان در هر کوله ای اين نوع قمقمه را جاسازی نمود و شلنگ را نيز بر حسب کاربرد از کوله خارج نمود و به يکی از تسمه های حمل کوله متصل نمود.

بايد به ياد داشت که کيسه يا قمقمه پلاستيکی نبايد مزه آب را عوض کند و يا در اثر آب سرد يا هوای بسيار سرد انعطاف خود را از دست بدهد. خلاصه دقت شود تا ضريب شکنندگی آن بالا نباشد, زود ترک نخورد و زود سوراخ نشود. بايد توجه کرد که در داخل اين قمقمه ها که منظور تأمين آب مصرفی بدن استفاده می شود نبايد آب ميوه ريخت مگر آنکه بخواهيد از آب ميوه برای تنوع استفاده کنيد در هر صورت آب ميوه نمی توان آب مورد نياز بدن را تأمين کند.

 

منبع:

فصلنامه کوه/ سال هشتم/ شماره بيست و نهم/ مهندس وارطان زاکاريان 

مطالب و عکس های شما در وبلاگ نشاط کوهستان

ادامه نوشته

آدرس آلبوم عکس کوهنوردی جهاد

برای دیدن عکس های برنامه های کوهنوردی به آدرس زیر مراجعه فرمایید .

www.dropshots.com/psotoudeh

 

با تشکر ستوده

انواع کوه

کوه ها نواحیی از سطح زمین هستند که از زمین های مجاور خود مرتفع‌ترند. کوه ها طی زمانهای قدیم تشکیل شده ، تکامل یافته و همزمان با آن تحت تاثیر فرسایش نیز قرار داشته‌اند. کوه ها در مقیاس وسیعی متنوع‌اند و از نظر جنس ، ساختمان ، سن و سایر مشخصات نیز با یکدیگر تفاوت دارند.

مقدمه

با آنکه حتی دو کوه هم نمی‌توان یافت که کاملا شبیه به یکدیگر باشند. معذالک می‌توان کوه ها را بر اساس بازرترین ویژگی آنها تقسیم بندی کرد. یکی از مبناهای تقسیم بندی کوه ها می‌تواند مکانیزم تشکیل آنها باشد که بر این اساس می‌توان کوه ها را به چهار نوع اصلی تقسیم نمود، که شامل کوه های چین خورده یا پرچیده ، کوه های آتشفشانی ، کوه های قطعه‌ای-گسلی و کوه های بالا خمیده می‌باشد. سلسله کوههایی که معمولا یک نوع بوده و در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، سیستم کوهها را بوجود می‌آورند. علاوه بر انواع اصلی ذکر شده ، بعضی نواحی بدون آنکه تغییر شکل قابل ملاحظه‌ایی در پوسته زمین بوجود آورند، دارای عوارض کوهستانی می‌باشند. مانند فلات ها (نواحی مرتفعی که اساسا افقی هستند) ممکن است به صورت زمین‌های ناهمواری درآیند.

کوه های ناشی از چین خوردگی

کوه های موسوم به کوه های چین خورده (folded mountains) یا کوه های پیچیده (complex mountains) از بزرگترین و پیچیده ترین کوه ها به شمار می‌رو ند. شکل عمومی آنها بصورت قوس هایی است که چندین صد کیلومتر عرض و هزاران کیلومتر طول دارند. کلمه چین که همراه نام آنها ذکر می‌شود، بخوبی می‌تواند طبیعت این دسته کوهها را بنمایاند. بدین معنی که چین خوردگی سنگ ها که غالبا بسیار در هم و پیچیده است، این کوهها را بوجود آورده است. از جمله ویژگی هایی دیگر این کوه ها ضخامت فوق‌العاده زیاد طبقات چین خورده رسوبی را می‌توان نام برد بطوری که در بعضی موارد ، ضخامت آنها به 15000 متر و بیشتر نیز می‌رسد. در این کوها هر چند ، چین خوردگی بسیار واضح و آشکار است، ولی فعالیت‌های دیگری نظیر گسل خوردگی ، دگرگونی و فعالیت های آذرین نیز ممکن است به درجات گوناگونی در آنها مشاهده شود. اکثر کمربندهای اصلی کوه ها مانند کوه آلپ ، اورال ، هیمالیا و آپالاش از این نوع هستند. به علت اینکه کوه های چین خورده قسمت اعظم و اصلی کوههای جهان را تشکیل می‌دهند، عمدتا مکانیزم و فرآیند تشکیل کوه ها را با این روش توضیح می‌دهند.

کوه های آتشفشانی

از تجمع مواد آتشفشانی در سطح زمین ، کوه های آتشفشانی حاصل می‌شوند. در اکثر کوه های ناشی از چین خوردگی نیز می‌توان آثار فعالیت های آتشفشانی متعددی را مشاهده کرد، مثلا در کوه های آند طبقات ضخیمی از سنگ های آتشفشانی وجود دارد، اما مقصود از کوههای ناشی از فعالیت های آتشفشانی ، آنهایی است که منحصرا توسط آتشفشان ها بوجود آمده‌اند. قسمت اعظم کوه های ناشی از آتشفشان در زیر دریاها قرار دارند که در بعضی موارد (مثل کوه های هاوایی) قله کوه از آب بیرون آمده است، ولی در اکثر حالات، تمامی رشته کوه ها در زیر آب واقع شده است.نوع بخصوصی از کوه ها آتشفشانی به نام قوس های جزیره‌ای خوانده می‌شود. تحت این نام رشته کوه هایی متشکل از آندزیت و بازلت جای می‌گیرند که طولشان گاهی به 2000 کیلومتر و بیشتر نیز می‌رسد و جزایری را تشکیل می‌دهند. کوه های آتشفشانی در خشکی نادر است. مثلا در ایالات متحده آمریکا ، تنها کوه های کاسکاد Cascade از این نوع‌اند. این رشته کوه ها از آتشفشان های متعددی تشکیل شده که جنس گدازه آنها آندزیت است و در طول بیش از 900 کیلومتر گسترش دارند. نوع فعالیتهای آتشفشانی باعث بوجود آمدن انواع مختلفی از کوههای آتشفشانی می‌شود که عبارتند از :

آتشفشان های سپری :

آتشفشان های سپری حاصل فعالیت های آتشفشان های ساکت و آرام می‌باشد. به صورتی که مواد مذاب و گدازه از دهانه آتشفشان خارج شده و در سطح زمین پخش می‌شود. مخروط حاصل از این نوع آتشفشان ها کم ارتفاع می‌باشد. شیب آنها نیز کم بوده و بندرت از 10 درجه بیشتر خواهد بود. ترکیب این نوع آتشفشان ها بازالتی می‌باشد.

آتشفشان های ولکانو

این نوع آتشفشان ها ترکیب ریولیتی یا آندریتی داشته و از نوع انفجاری می‌باشند. در این آتشفشانها ارتفاع مخروط حاصله به دلیل بالا بودن گرانروی گدازه‌ها و همچنین انفجاری بودن آنها زیاد بوده و شیب آنها نیز تند می‌باشد. این نوع آتشفشان ها از مواد پروکلاستیکی ساخته می‌شوند. دهانه آتشفشان ها بدلیل بالا بودن میزان چسبندگی مواد ، مسدود شده و با بالا رفتن فشار منفجر شده و مواد پروکلاستیکی آزاد می‌شوند.

آتشفشان های مرکب

این نوع اتشفشان ها معمولا دارای شیب تند و حدود 20 الی 30 درجه بوده و با خروج متناوب گدازه‌های روان و مواد پروکلاستیک ساخته می‌شوند. ترکیب این نوع آتشفشانها ریولیتی-آندریتی بوده و بخاطر چسبندگی مواد در حین حرکت آرام خود در دامنه ها منجمد می‌گردد و باعث مسدود شدن دهانه آتشفشان می‌گردد. وقتی در حین فعالیت مجدد فشار به حد کافی می‌رسد، دهانه آتشفشان منفجر شده و مواد پروکلاستیکی را به بیرون پرتاب می‌کند و در فعالیت بعدی مجددا مواد سیال مواد آذر آواری قبلی را می‌پوشانند.

کوه های قطعه‌ای - گسلی

در بسیاری از نقاط زمین ، کوههای مجزایی که مرتفع تر از زمینهای اطرافشان هستند، دیده می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد که در چنین مواردی ، این قسمتهای مرتفع ، بوسیله گسله‌های عادی -که لغزش عادی آنها زیاد است از نواحی مجاور بالاتر قرار گرفته‌اند. این قبیل کوهها در حقیقت قسمتهایی از پوسته‌اند که در نتیجه نیروهایی که از پایین به آنها اثر کرده ، به سمت بالا حرکت کرده و کوههای گسلی را به وجود آورده‌اند.در بعضی موارد ، نشانه‌هایی در دست است که در محل کوههای گسلی ، قبلا کوههای ناشی از چین خوردگی وجود داشته ، و‌لی قبل از پیدایش کوههای اخیر ، فرسوده ، شده و از بین رفته‌اند.

کوههای قطعه‌ای - گسلی (fault-block mountains) هنگامی بوجود می‌آیند که واحدهای عظیم سنگی جابجا شوند. این واحدهای سنگی اغلب با گچ شدگی طبقات در امتداد گسل های عادی با شیب زیاد همواه هستند. لازم به ذکر است که گسلهای عادی و نرمال در اثر نیروهای کششی بوجود می‌آیند. در سیستم کوههای قطعه‌ای - گسلی معمولا پوسته زمین بطور عرضی به صورت صدها قطعه شکسته در آمده و سلسله کوه های تقریبا موازی را بوجود آورده است. طول متوسط هر قطعه در حدود 80 کیلومتر می‌باشد.

کوه های بالا خمیده  :

کوه های بالاخمیده (vpwarped mountains) به همراه بالا خمیدگی پوسته و در بعضی مواقع به علت جابجایی عمودی در امتداد گسل‌های بزرگ ، زاویه بوجود می‌آیند. برخی از این کوهها در پی سنگ آذرین قدیمی و دگرگونی تشکیل یافته‌اند، که زمانی به صورت قسمت هموار فرسایش یافته و سپس با رسوب پوشیده شده‌اند. وقتی که ناحیه ذکر شده به سمت بالا خمیده شد، فرسایش قشر طبقات رسوبی را کنار زده و هسته‌ای از سنگهای آذرین و دگرگونی در یک دشت هموار و وسیع قد علم می‌کند.                 

تاثیر دو حد نهایی حرارت

سرمازدگي هر دو حد نهائى حرارت، سرما و گرماى زياد مى‌توانند باعث صدمه به پوست و ديگر بافت‌هاى بدن شوند که در موارد حاد ممکن است منجر به مرگ فرد شود.بدن ما داراى بيشترين کارآئى در محدودهٔ حرارتى ۳۶ تا ۳۷ درجهٔ سانتى‌گراد است. براى ثابت نگهداشتن اين دما باید در هنگام سرما بدن حرارت خود را حفظ ، و در هنگام گرما حرارت را به خارج منتقل کند.مويرگ‌ها و غده‌هاى عرق که در پوست وجود دارند براى تنظيم حرارت نيز مفيد هستند. قسمتى از مغز به‌عنوان ترموستات براى ايجاد توازن بين گرماى گرفته شده از محيط و پس دادن حرارت به محيط عمل مى‌کند. علاوه بر اين بخار آبى که هنگام بازدم ( بخار گرم و حاوی انرژی حرارتی است )از بدن خارج مى‌شود باعث مى‌شود که بدن خنک شود. اما اين تنظيم حرارت ممکن است به‌ويژه براى کودکان يا افراد مسن کافى نباشد.
پس بنابر این حرارت بدن را مى‌توان با روش های زیر کنترل يا نسبتاً تنظيم کرد:

-         عايق کردن بدن به‌شکل پوشيدن لباس یا کیسه خواب

-         مصرف غذاهاى پر انرژى مانند شکلات که حرارت ايجاد مى‌کنند؛

-         مصرف مايعاتى که مايع از دست رفته بدن به‌صورت عرق را جبران نماید.

-         یا  فعاليت‌هاى بدنى که ايجاد حرارت مى‌کنند.

تأثير سرما: حرارت بدن به‌هنگام سرماى زياد محيط يا غوطه‌ور شدن در آب سرد پائين مى‌آيد. در اين حالت واکنش‌هاى زير انجام مى‌‌پذيرد: 
 مويرگ‌هاى پوست منقبض مى‌شوند و جريان خون را به پوست کاهش مى‌دهند تا حرارت کمترى از سطح بدن از دست برود. در اين حال شخص رنگ‌پريده به‌نظر مى‌آيد. بدن دچار لرزه مى‌شود، ماهيچه‌ها (عليرغم ميل ما) به‌سرعت منقبض و منبسط مى‌شوند و به اين ترتيب گرماى بيشترى در ماهيچه‌ها توليد مى‌شود.
دو حالت بر اثر سرما به مصدوم دست مى‌دهد: سرمازدگى که باعث مى‌شود تمام بدن تحت تأثير سرماى کلى محل قرار گيرد و دوم يخ‌زدگى که در اين حالت قسمتى از بدن (به‌ويژه دست‌ها و پاها) به‌صورت موضعى از سرما متأثر مى‌شود.

تصاویر برنامه قله شاه البرز 12 مهر ماه 1381

  تصاویر از شاه البرز تقدیم دوستان کوهنورد

لذت قرار گرفتن در بلندای شاه البرز گوارای وجودتان

احمد غریب زاد در حال یاد داشت برداری برای تهیه گزارش برنامه

تبریک همنوردان ،  

باز هم لذت دیدار عظمت خداوند از قله شاه البرز

شب های کم تکرار کوهستان و آواز شب های گلوبندک در کنار آتش

 منتظر نظرات شما هستم

تصاویر برنامه خجیر 11 خرداد 1386

 

 

 

 

عکس از صعود به قله وروشت 24و25 خرداد 86

 

ادامه نوشته

عکس از صعود به قله وروشت 24و25 خرداد 86

ادامه نوشته