خاستگاه ورزش كوه‌نوردي را «كشورهاي آلپي» اروپا (فرانسه، ايتاليا، اتريش، سوييس) مي‌دانند. بسياري از اهالي اين كشورها به دليل وجود رشته كوه آلپ، از ديرباز با فن پيمايش كوه‌ها آشنا بوده‌اند. چند مورد از كوه‌نوردي‌هايي را كه نه به منظور شكار و معدن كاوي و ك شورگشايي ...بلكه فقط براي كوه‌نوردي (دست يافتن به قله‌ها و گردنه‌ها، نورديدن راه‌هاي نو) انجام شده است، مي‌توان در قرن‌ها قبل هم ديد؛ مثلاً صعود پت راركا (petrarca) اهل ايتاليا به قله‌ي كوه و انتو (Mont Ventox) در سال 1336 ميلادي. اما كار جدي‌تر كوه‌نوردي صدها سال پس از اينها آغاز شد. در سال 1760 يك دانشمند ثروتمند سوييسي از منطقه‌ي مون بلان Mont Blanc): بلندترين كوه آلپ كه 4807 متر ارتفاع دارد) ديدن كرد و گفت به هر كس كه بتواند تا قله‌ي اين كوه برود، جايزه‌اي خواهد داد. پس از چندين تلاش، سرانجام در 18 اوت 1786 يك پزشك به نام دكتر پاكار (Paccard) و يك راهنماي محلي به نام بالما (Balmat) اهل فرانسه توانستند پا بر قله‌ي مون بلان بگذارند.

از ميانه‌هاي قرن نوزدهم، كوه‌نوردي شكل باز هم جدي‌تر و پيوسته‌تري به خود گرفت؛ در سال 1854، آلفرد ويلز (Alfred wills) به قله‌ي 3701 متري وترهورن (Wetterhorn) در كوه‌هاي آلپ صعود كرد. از اين سال، دوره‌اي آغاز شد كه به «عصر طلايي كوه‌نوردي» معروف شد؛ در اين دوره، كوه‌هاي بلند آلپ‌ها يكي پس از ديگري صعود شدند. فتح قله‌ي سنگي و دشوار مترهورن (Matterhorn: 4477 متر) در سال 1865 به دست ادوارد ويمپر (E.Whymper) و همراهانش كه در جريان آن چهار نفر كشته شدند، پايان «عصر طلايي» كوه‌نوردي است. پس از آن، كوه نوردان جسور و نوآور ديگر فقط به دست‌يابي به قله‌ها نمي‌انديشيدند، بلكه در انديشه‌ي صعود از ديوارهاي سنگي و يخي دشوار و به جا گذاشتن «ركود»هاي جديد بودند.

نخستين باشگاه كوه‌نوردي جهان، به نام آلپاين كلاب (The Alpine Clube) در سال 1858 در انگلستان پايه‌گذاري شد و در چند سال پس از آن، باشگاه‌هاي مشابه در كشورهاي اتريش، سوييس، ايتاليا و ... تاسيس شد.

امروزه، ورزش كوه‌نوردي، دل مشغولي و حتي حرفه‌ي افراد بي‌شمار است: ميليون‌ها نفر به شكل تفنني كوه‌نوردي مي‌كنند، و هزاران نفر با كوه‌نوردي، سنگ نوردي، راهنمايي كوه‌پيمايان، اسكي كوه‌نوردي، توليد و فروش وسايل كوه‌نوردي زندگي مي‌كنند.