چگونه به کوه برویم ؟
پيش از آن كه به كوه برويم، بايد بدانيم كه ورزش در طبيعت، تفاوت بنيادي با ورزشهاي ديگر دارد. نخست اين كه محيط اين ورزش (كوهستان) دست ساختهي انسان نيست، بلكه حاصل ميليونها سال كار عوامل پيچيدهي طبيعي است، و به اين دليل اگر آسيبي به محيط كوهستان وارد سازيم. جبران آن به سادگي ميسر نخواهد بود. ديگر آن كه عاملهاي موجود در كوهستان بسيار نيرومند، و تحرك آنها تا حد زيادي پيشبيني نشدني است، و از اين رو خطر براي ورزشكار بياحتياط و ناآزموده بسيار زياد است.
يكي از كوهنوردان باتجربه گفته است كه در كوهنوردي دو چيز را بايد بياموزيم:
اصول ايمني در كوهستان براي آن كه به خود آسيب نرسانيم،
و اصول حفاظت در كوهستان براي آن كه به كوه آسيب نرسانيم.
نخستين برنامههاي كوهپيمايي خود را بهتر است كه همراه فرد يا گروهي باتجربه اجرا كنيد. معمولاً اينان ميدانند كه رفتن به چه منطقه و تا چه ارتفاعي براي يك مبتدي مفيد و جذاب است. همچنين ميدانند كه چه وسايل و موادي براي شما لازم است. در عين حال بهتر است كه خودتان به ايشان توضيح دهيد كه تاكنون چه كارهاي كوهنوردي كردهايد، و بگوييد كه قصد نداريد در ابتداي فعاليتهاي جدي خود، كار برجسته و دشواري انجام دهيد!
در نخستين برنامههاي خود سعي نكنيد كه پا به پاي كساني باشيد كه بيشتر كوهنوردي كردهاند، چرا كه ممكن است خود را بسيار خسته كنيد يا به خطر اندازيد. به ويژه اگر با اعضاي يك گروه يا باشگاه كوهنوردي حركت ميكنيد، توجه داشته باشيد كه در اين جمعها معمولاً اشخاص ماجراجو و نترسي پيدا ميشوند كه پا را از «حاشيههاي اطمينان» فراتر ميگذارند؛ شايد اين اشخاص، آگاهانه براي گذر ار مرزهايي (به جا گذاشتن «ركورد» و ...) خود را مثلاً درگير يك مسير سنگي دشوار كنند، يا قصد صعود سريع به قله را داشته باشند. اما شما به اين وسوسه دچار نشويد كه خود را قوي نشان دهيد- درعوض، بهتر است به سرپرست برنامه توضيح دهيد كه ميخواهيد بدون فشار آوردن بر خود و بدون پذيرش خطر از كوه لذت ببريد. درواقع، سرپرست برنامهاي كه اشخاص مبتدي يا كارآموز را با گروه خود به كوه ميبرد، بايد اين موضوع را بداند، اما شما هم از تذكر فروتنانه و محترمانه خودداري نكنيد. در آينده، وقت براي يادگيري و انجام كارهاي دشوارتر خواهيد داشت!
نخستين برنامههاي كوه نوردي شما بايد در فصل گرم سال باشد (نيمه جنوبي كشور: فروردين تا آبان، نيمه شمالي كشور: اواخر ارديبهشت تا نيمهي مهرماه) و زماني كه صرف بالا رفتن ميكنيد از سه چهار ساعت بيشتر نباشد. وسايلي كه براي چنين برنامههايي لازم داريد، ميتواند بسيار ساده باشد: يك كفش ورزشي كه زيرهي ضخيم و كمي نرم (براي جلوگيري از سر خوردن) داشته باشد، يك كوله پشتي كوچك، يك شلوار و پيراهن آزاد، پيراهن بادگير، عينك آفتابي ضد اشعهي فرابنفش (UV protection) ، كرم ضد آفتاب، حدود دو ليتر آب (اگر مطمئن هستيد كه چشمهي آب پاكيزهاي سرراهتان هست، يك قمقمهي يك ليتري كافي است)، كمي تنقلات، نان، و ميوه و ديگر اقلام خوراكي.
هيچگاه شيفتهي وسايل و پوشاك رنگارنگي كه در دست و برتن ديگران (يا احتمالاً در مجلههاي كوهنوردي) ميبينيد، نشويد. براي خريد هميشه فرصت هست و پيوسته چيزهاي نو به بازار ميآيند؛ خيلي معقولانه و صرفهجويانه ببينيد كه به راستي چه چيزي موردنيازتان است و اگر فلان پوشاك يا وسيله را بخريد چند درصد به شما كمك ميكند تا به هدف خود برسيد؟ آيا نميشود با كمي خوش فكري، از آن چه كه داريد به گونهاي استفاده كنيد كه كارتان را راه بياندازد؟ براي مثال، ميتوان براي كوهنورديهاي چند ساعته تا يك روزه به جاي خريدن كوله پشتيهاي نو و گران بها، از همان كولهپشتي كه به مدرسه ميبرديد يا كولهي دست دوم دوستتان استفاده كنيد. يا در مراحل بعدي كه نياز به كيسه خواب داشتيد، ميتوانيد به جاي خريد يك كيسه خواب عالي و گرم- كه بسيار گران است- يك كيسه خواب متوسط بخريد، و به جاي آن كه در كيسه خواب عالي خود مجبور شويد همهي پوشاك خود را درآوريد، با پوشاك كامل و حتي كت پر بخوابيد.
به دنبال كالاهاي «ماركدار» و معروف خارجي هم نگرديد؛ امروزه به راستي دشوار است كه دريابيد كالاي موردنظر شما با فلان مارك معروف، در كشور اصلي يا با استانداردهاي اصلي ساخته شده يا در چين و تايلند و ... بهتر است در هر مورد كه ممكن است، كالاهاي ساخت داخل را بخريد كه هم ارزانتر هستند، و هم در بسياري موارد بهتر از انواع چيني و تايلندي؛ هم اگر عيبي پيدا كنند، ميتوانيد براي تعويض يا تعمير به سازندهي آن مراجعه كنيد. در عين حال، خريد كالاهاي ايراني به پيشرفت اقتصاد كشور كمك ميكند، و انتقادها و پيشنهادهاي شما در مورد كيفيت كالا ميتواند آنها را بهتر كند. در انتخاب هر وسيله، بكوشيد از نظر كساني كه از آن استفاده كردهاند، بهره ببريد و تا حد امكان، پيش از خريد نمونهاي از آن را كه در اختيار دوستانتان است، امتحان كنيد. و در هر حال با كوهنوردان يا فروشندگان با تجربه مشورت كنيد.
يكي از وسايلي كه خوب است از همان نخستين روزهاي كوهنوردي به كار برد آن عادت كنيم، چوب دست يا باتوم (در اصل: baton) پيادهروي است. باتوم، به تقسيم وزن بدن و انتقال بخشي از ضربهها و فشارها به دست كمك ميكند، و به اين ترتيب از فشار بيش از حد به زانوها كه اندامهايي بسيار حساس هستند، جلوگيري ميكند. باتوم، در حفظ تعادل و جلوگيري از زمين خوردن و نيز پيچ خوردن پا كه ميتواند به مچ پا آسيب برساند، بسيار موثر است.
منبع:سایت باشگاه آرش
مدیر وبسایت : پرویز ستوده شایق