خواستگاه ورزش كوهنوردي را «كشورهاي آلپي» اروپا (فرانسه، ايتاليا، اتريش، سوئيس) مي‌دانند. بسياري از اهالي اين كشورها به دليل وجود رشته كوه آلپ، از ديرباز با فن پيمايش كوه‌ها آشنا بوده‌اند. چند مورد از كوهنوردي‌هايي را كه نه به منظور شكار و معدن كاوي و كشورگشايي، بلكه فقط براي كوهنوردي (دست يافتن به قله‌ها و گردنه‌ها، نورديدن راه‌هاي نو) انجام شده است، مي‌توان در قرن‌ها قبل هم ديد؛ مثلاً صعود پت راركا (Petrarca) اهل ايتاليا به قله كوه وانتو (Mont Ventox) در سال ۱۳۳۶ ميلادي. اما كار جدي‌تر كوهنوردي صدها سال پس از اينها آغاز شد.
    در سال ۱۷۶۰ يك دانشمند ثروتمند سوئيسي از منطقه مون بلان (Mont Blanc) بلندترين كوه آلپ كه ۴۸۰۷ متر ارتفاع دارد، ديدن كرد و گفت به هر كس كه بتواند تا قله اين كوه برود، جايزه‌اي خواهد داد. پس از چندين تلاش، سرانجام در ۱۸ اوت ۱۷۸۶ يك پزشك به نام دكتر پاكار (Paccard) و يك راهنماي محلي به نام بالما (Balmat) اهل فرانسه توانستند پا بر قله مون بلان بگذارند. از ميانه‌هاي قرن نوزدهم، كوهنوردي شكل جدي‌تر و پيوسته‌تري به خود گرفت. در سال ۱۸۵۴ آلفرد ويلز (Alfred wills) به قله ۳۷۰۱ متري وترهورن (Wetterhorn) در كوه‌هاي آلپ صعود كرد.
     از اين سال، دوره‌اي آغاز شد كه به «عصر طلايي كوهنوردي» معروف شد. در اين دوره كوه‌هاي بلند آلپ‌ها يكي پس از ديگري صعود شدند. فتح قله سنگي و دشوار مترهورن (Matterhorn) به ارتفاع 4447 متر در سال ۱۸۶۵ به دست ادوارد ويمپر (E.Whymper) و همراهانش كه در جريان آن چهار نفر كشته شدند، پايان «عصر طلايي» كوهنوردي است. پس از آن كوهنوردان جسور و نوآور ديگر فقط به دست‌يابي به قله‌ها نمي‌انديشيدند، بلكه در انديشه صعود از ديوارهاي سنگي و يخي دشوار و به جا گذاشتن ركوردهاي جديد بودند.

نخستين باشگاه كوهنوردي جهان، به نام آلپاين كلاب (The Alpine Club) در سال ۱۸۵۸ در انگلستان پايه‌گذاري شد و در چند سال پس از آن، باشگاه‌هاي مشابه در كشورهاي اتريش، سوئيس، ايتاليا و... تاسيس شد.

امروزه ورزش كوهنوردي، دل‌مشغولي و حتي حرفه افراد بيشمار است. ميليون‌ها نفر به شكل تفنني كوهنوردي مي‌كنند و هزاران نفر با كوهنوردي، سنگ‌نوردي، راهنمايي كوه‌پيمايان، اسكي كوهنوردي، توليد و فروش وسايل كوهنوردي زندگي مي‌كنند.